پلوتون ، سياره اي دردسر ساز

کشف پلوتون در سال 1930 با وجود اندازه ي بسیار کوچکش و ساختاري که با دیگر سیارات منظومه بسیار متفاوت بود ، براي اخترشناسان جای هیچ شکي نگذاشت که آن را سیاره ي نهم بنامند. البته پلوتون کوچک نمي توانست آشفتگي هاي مداري نپتون را توجیه کند از این رو آن ها همواره به کشف سیاره ي بزرگ دهم چشم دوخته بودند ولي با گذر زمان به جاي کشف غول دهم هر روزه دنیاهاي یخ زده ي تازه اي از کمربند خرده سیارات ( کویي پر ) مي یافتند. وارونا، کواوار،سدنا ، DW2004 و جالب اینکه هربار این اندازه ها به اندازه ي پلوتون نزدیک تر مي شد تا اینکه 313UB2003 با نام موقت زینا که حتی از پلوتون هم کمي بزرگتر است کشف شد و بنا به گذشته باید آن را سیاره ي دهم مي نامیدیم.    و اکنون زمان آن رسیده تا تعریفي دقیق تر از سیاره داشته باشیم چرا که به این ترتیب تعداد سیارات منظومه ي خورشیدي مدام در حال افزایش خواهد بود. از این رو انجمن بین المللي نجوم در مرداد ماه امسال جلسه اي خواهند داشت وبه دنبال آن سرنوشت پلوتون و زینا رقم خواهد خورد.آیا این دو در خانواده ی سیارات خورشیدي جاي مي گیرند و یا آنها را تنها خرده سیاراتي سرگردان خواهیم دانست که از کمربند کویي پر به دور افتاده اند.

دکتر Marc Buie از رصدخانه ي پرسیوال لاول آریزونا تعریفي روشن از سیاره دارد و قصد دارد آن را در جلسه ي انجمن به بحث بگذارد. وي معتقد است که تعریف سیاره باید تا حد امکان ساده باشد و دو معیار را در آن درنظرگرفته است. یکي اینکه یک سیاره آن قدر بزرگ نیست تا بتواند مانند ستاره ماده ي دروني اش را بسوزاند و دیگر اینکه گرانش آن باید بتواند برنیرو هاي زمین شناختي و درو ني اش غلبه کند. 

   اما این تعریف پلوتون ، زینا و بسیاري ازاجرامي که پیش از این در دسته ي قمر ها و خرده سیارات قرار داشته اند را نیز شامل مي شود و در نهایت منظومه ي شمسي بیش از 20 سیاره خواهد داشت. شاید بهتر است دسته اي جدید از سیارات را معرفي کنیم، یعني عطارد ، زهره ، زمین و مریخ سیارات خاکي - مشتري، زحل، اورانوس و نپتون در گروه غول هاي گازي و پلوتون ، زینا و اجرامی که به زودي کشف خواهند شد را در دسته ي سوم جاي دهیم و یا شاید هم بهتر آن است که پلوتون و زینا را از مقام سیاره بر کنار کنیم.

  در هر حال از شهریور امسال خورشید ما یا 8 سیاره خواهد داشت و یا 10 تا.

                به این ترتیب منظومه شمسی با 9 سیاره را برای همیشه به فراموشی خواهیم سپرد.