سال 1930 «کلاید تامباو» نخستین کسی بود که با استفاده از عکس برداری های متوالی توانست به وجود نقطه ای متحرک در پشت مدار سیاره نپتون پی ببرد و پس از سال ها بررسی از سوی اخترشناسان نام پلوتون به عنوان نهمین سیاره منظومه شمسی شناخته شد.

چهره جدید پلوتون:

این نامگذاری موجب شد تا دانشمندان تحقیقات وسیعتری بر روی این جرم داشته باشند و با بررسی های انجام شده در اواخر دهه 20 میلادی بنا به دلایل فراوانی سرنوشت تلخی برای پلوتون رقم خورد و سرانجام در تاریخ 24 آگوست 2006، با انجام یک رای گیری کلی و تصویب نهایی از سوی انجمن بین المللی اخترشناسی، پلوتون برای همیشه از لیست سیارات منظومه خورشیدی حذف و یک سیاره کوتوله نامیده شد.

pluto_jpg

حدود چهار سال ازخروج پلوتون می گذرد، اما این بار خبرهایی عجیب از آن به گوش می رسد.

تلسکوپ فضایی هابل به تازگی عکس هایی از این سیاره تهیه کرده است که با بررسی های جزئی روی آنها، پلوتون را نه تنها یک جرم از جنس سنگ و یخ بلکه محیطی کاملا فعال و متغییر نشان می دهد.

«مایک براون» از دانشگاه کلتک در این باره می گوید:" طبق تحقیقات و مطالعات انجام شده تاکنون، تنها اجرام منظومه شمسی که در سطح آنها می توان تغییرات گسترده ی فصلی را مشاهده کرد، سیاره زمین و مریخ هستند و با شنیدن این خبر در حال حاضر پلوتون بیش از هر جرم دیگری توجه همه را به خود جلب کرده است."

در حال حاضر پلوتون آن قدر از ما فاصله دارد که یکبار گردشش به دور خورشید (حرکت انتقالی)، 248 سال زمینی طول می کشد!

بیش از 20 سال پیش، در سال 1989 پلوتون به نزدیکترین فاصله اش از خورشید یعنی 4 میلیارد و 425 میلیون کیلومتری آن رسید و این امر موجب ذوب یخ های نیتروژنی و مونوکسید کربنی موجود در سطح آن گردید که با وجود انتقال گرمای فراوان، هنوز سطحی منجمد با دمای منفی 240 تا 190 درجه سانتی گراد زیر صفر دارد.

اما نکته مهم در مشاهدات اخیر تغییرات ظاهری و عجیب این سیاره است که نگاه همه را به سوی خود برگردانده است.

            

luto-animation

 

 

تغییرات فواصل سالهای 1994 تا 2003-2002 میلادی احتمالا ناشی از ذوب یخ های نیتروژن موجود در پلوتون است


                            

 

بیش از 350 تصویر در فواصل سالهای 2002 تا 2003 میلادی توسط هابل از این جرم گرفته شده که در تمام آنها اندازه ی پلوتون آن قدر کوچک است که از چند پیکسل بیشتر تجاوز نمی کند. این امر باعث شد تا دانشمندان از تکنیک رایانه ای مدرنی به نام مبهم نمایی (مجموعه ای متشکل از چند رایانه بهم پیوسته) استفاده کنند و اکنون پس از گذشت مدتها تحقیق و مطالعه با جمع آوری چند ده عکس با تفکیک پذیری (وضوح) بالا، تغییراتی عجیب در سطج این جرم یخی مشاهده کردند.

در این تصاویر پلوتون بسیار متفاوت تر از آنچیزی که انتظار داشتیم به نظر می رسد!

نکته دیگر دراین تصاویر، لکه های رنگی (سفید، زرد – نارنجی و قهوه ای تیره) هست که لکه نارنجی و روشن برروی نیم کره ی شمالی آن (نیم کره ای که درحال حاضر روبه خورشید قرار دارد)، پدید آمده و نیم کره ی جنوبی تقریبا تیره است.

با پردازش های انجام شده روی تصاویر سالهای گذشته و مقایسه آن با تصاویر پردازش شده ی جدید، مشاهده می شود که این لکه ها به مرور زمان، ابتدا به سوی استوای سیاره و سپس لکه های تیره ی نیم کره جنوبی را هم دربر می گیرد. 

Plutto.Hubble Space Telescope  ACH/HRC

منبع : پایگاه خبری ماهنامه نجوم