...

کشف میلیون‌ها تن آب در ماه

به گزارش وایرد، رادارهای موجود بر مدارگرد چاندارایان-1 توانسته‌اند 40 حفره برخوردی را در سطح ماه با قطر بین 1.5 تا 15 کیلومتر کشف کنند که مملو از یخ آب هستند. دانشمندان تخمین می‌زنند که این حفره‌ها حداقل میزبان 600میلیون تن یخ آب هستند که درون آنها پنهان شده است.

این ذخیره عظیم یخ روزی می‌تواند برای تولید پایدار اکسیژن مورد نیاز ساکنان ایستگاه‌های تحقیقاتی روی ماه استفاده شود. این درحالی است که تا همین یکی دو سال گذشته، ماه به‌عنوان یکی از خشک‌ترین اجران منظومه شمسی شناخته می‌شد!

رادار چاندرایان-1 که مینی.اس.ای.آر نام دارد، امواج رادیویی با قطبش چپ ارسال می‌کنند تا ناهمواری سطح تنها قمر زمین را اندازه‌گیری کنند. سطوح هموار، این امواج را با قطبش معکوس (راست) و سطوم ناهموار، امواج را با همان قطبش اولیه (چپ) بازتاب می‌کنند.

یخ نیز که نسبت به امواج رادیویی شفاف است، امواجی با قطبش چپ بازتاب می‌کنند. حسگرهای مینی.اس.ای.آر با اندازه‌گیری نسبت قطبش راست و چپ در امواج رسیده (این مقدار را نسبت قطبیدگی مدور، سی.پی.آر)، می‌توانند تصویری دقیق از سطح ماه ترسیم کنند. مناطق با نسبت بالای سی.پی.آر می‌تواند نشانه‌ای از حضور یخ باشد.

در تصاویر چاندارایان از گودال‌های برخوردی قطب شمال ماه مشخص شد مقدار سی.پی.آر در نواحی داخلی آنها بسیار بالا است، درحالی‌که سی.پی.آر در لبه گودال‌ها بسیار پایین است. این اختلاف نشان می‌دهد عامل این اختلاف نه ناهمواری سطح، که مواد موجود درون حفره‌ها است. برای ایجاد چنین نسبت بالایی، یخ باید خلوص بالایی داشته باشد و حداقل چند متری هم ضخامت داشته باشد.

آب در مریخ
در بخشی دیگر از منظومه شمسی، مدارگرد شناسایی مریخ، ام.آر.او نیز علایمی‌از وجود آب یخ‌زده در حفره‌های جدید سیاره سرخ را که بر اثر برخوردهای فضایی به‌وجود آمده‌اند، کشف کرده است. این علایم جایی میان قطب شمال و خط استوای این سیاره واقع شده‌اند.

محققان ام.آر.او در کنفرانسی مطبوعاتی اعلام کرده‌اند ذخایر یخ درخشانی در پنج منطقه مختلف درون حفره‌ها کشف شده‌اند و تقریبا سه تا چهار متر وسعت دارند. این حفره‌ها در تصاویر پیشین همین مناطق وجود نداشت و این خود موضوع مطالعات جدید برای بررسی عکس‌العمل مواد تازه وارد در فضای مریخ خواهد بود. این نقاط روشن در طول هفته‌ها پس از اولین مشاهدات، محو شدند.

کن ادجت، از موسسه علوم فضایی مالین می‌گوید:« ما فکر می‌کنیم تمام این پنج برخورد در نیمه نخست سال 2008 / 1385 و 1386 رخ داده‌اند. این اولین باری است که ما حفره‌های جدیدی در مریخ مشاهده می‌کنیم که حاوی آب و یخ هستند».

دانشمندان پیش از این نیز می‌دانستند مقادیری یخ در زیر عرض‌های جغرافیایی بالای مریخ وجود دارد، اما یافته‌های جدید نشان می‌دهد که آب بیش از آن‌چه تصور می‌شد به خط استوا نزدیک شده است. شین برن، از اعضای عکس‌برداری علمی‌ام.آر.او اظهار داشت: «یکی دیگر از کشفیات شگفت‌انگیز این است که یخ مشاهده شده در حفره‌ها بسیار خالص است. پیش از این تصور می‌شد آب موجود در زیر سطح، میان ذرات خاک جمع می‌شود بنابراین ترکیبی به میزان 50-50 از خاک کثیف و یخ است. ما اکنون با در نظر گرفتن مدت زمانی که طول کشیده تا یخ از نظرها پنهان شود، متوجه شده‌ایم که درصد این ترکیب یک درصد خاک و 99 درصد یخ است».