ستارگان گوی های آتشین بزرگی هستند که میلیاردها میلیارد کیلومتر با ما فاصله دارند . تعیین فواصل ستاره ها مشکلی

است که قرنها ستاره شناسان را به خود مشغول کرده است .

بسیاری از ستاره ها که به نظر تنها می رسند در واقع تنها نیستند و همانطور که خداوند در قرآن فرموده :که ما هر چیز

را جفت آفریدیم ، برای خود همدم و یاری دارند . ستارهای دوتایی نامی است که به این ستارها می دهیم . این نوع از

ستاره ها در واقع از دو ستاره تشکیل شده اند ،که با گرانش دو جانبه ی خود در قید یکدیگرندونسبت به هم تعلق دارند .

آنها همانطور که با هم در فضا حرکت می کنند به دور مرکز گرانش خود نیز می چرخند.

این نوع ستاره ها خود در علم نجوم به چند دسته تقسیم می گردند:

1-دو تایی بصری 2- دو تایی اختر شناسی 3- دو تایی طیفی 4- دو تایی کسوفی 5- دو تایی اپتیکی

1-اگر یک دوتایی بصری را بوسیله ی تلسکوپ مشاهده کنیم آن را به صورت دو ستاره ی مجزا وجدا از هم خواهیم

دید . در آ سمان ما تا کنون بیش از 70000 ستاره ی دو تایی بصری شناخته شده است . آ لفای قنطورس یعنی پر

نورترین ستاره ی قنطورس، نزدیکترین ستاره ی مرئی در همسایگی ما ،در واقع یک ستاره ی دوتایی است.

2- بسیاری از ستاره هایی که می بینیم ممکن است همدمی داشته باشند که به دلیل نور کمشان قابل مشاهده نیستند . این

جا این سوال مطرح می گردد ، که چگونه می توان به وجود همدم نامرئی یک ستاره ی دوتایی پی برد ؟ وجود همدم

نامرئی را می توان از تغییرات حرکتی خاصی که مولفه ی مرئی دارد متوجه شد . چنین زوج ستاره هایی را که شامل

یک ستاره ی مرئی و یک ستاره ی نامرئی هستند ، دوتایی اختر سنجی می نامند . ستاره ی شعرای یمانی یک دوتایی

اختر سنجی محسوب می گردد.

3- نوع دیگری از ستاره های دوتایی ، دوتایی های طیفی هستند که نمی توان آنها را با تلسکوپ مشاهده کرد . دوتایی

بودن آنها را فقط از روی طیفشان می توان کشف کرد . پر نور ترین عضو عناق یک دوتایی طیفی است .

4- نوع چهارم از ستاره های دوتایی ، دوتایی های کسوفی هستند . دوتایی های کسوفی طوری قرار گرفته اند ،که یک

ستاره از جلو همدم خود عبور می کند و نور آن را در دوره های منظمی از زمان قطع می کنند . دوتایی های کسوفی به

طور منظم و با نظم خاصی روشنایی خود را تغییر می دهند . رأس الغول در برساوش نمونه ای از ستاره های دوتایی

کسوفی است .

5- نوع آخر از ستاره های دوتایی ستاره های دوگانه یا اپتیکی هستند ، که شامل یک جفت ستاره است ، که وقتی آنها

را از زمین مشاهده می کنیم ، ظاهراً در نزدیکی هم هستند . اما در واقع یکی از آنها دورتر از دیگری است و در واقع

هیچ رابطه ی فیزیکی با هم ندارند . مانند عناق و سها در دب اکبر .

 كاري از خانم برزگر